Mak niebieski

Pospolity mak kojarzy nam się głównie z dodatkiem do chleba lub bułek. Stanowi smaczne uzupełnienie pieczywa, które nadaje zwykłym wypiekom charakterystycznego posmaku. Często spożywamy mak w słodkich wyrobach, takich jak makowiec lub rogale. Mało kto zastanawia się jednak jakie właściwości odżywcze ma mak. Okazuje się natomiast, że poza ciekawym smakiem, cechuje się on również niedocenianymi, wyjątkowymi właściwościami prozdrowotnymi.

Mak niebieski – czym jest i skąd pochodzi?

Mak rośnie w stanie  naturalnym w całej Europie, na łąkach, polach i w parkach. Do celów kulinarnych wykorzystuje się nietypowe owoce tego kwiatu – maleńkie ziarna zamknięte w charakterystycznej torebce. Obecnie najpopularniejszy jest mak niebieski.

Mak od lat wykorzystywany był także w medycynie ludowej. Opium z tej rośliny stosowane jest do tej pory przy wytwarzaniu silnych leków uspokajających oraz przeciwbólowych. Oczywiście mak niebieski wykorzystywany w kuchni różni się składem od maku leczniczego i nie zawiera tak silnie działających substancji uzależniających.

Właściwości odżywcze maku niebieskiego

Mak niebieski to prawdziwa skarbnica cennych składników odżywczych. W 100g maku znajduje się ponad 40g tłuszczów, głównie tłuszczów nienasyconych. Według danych tabelarycznych w nasionach tych znajduje się ponad 25g kwasów z rodziny omega-6. Należą one do NNKT, które posiadają udokumentowany korzystny wpływ na organizm człowieka.

Badania naukowe wykazały, że wielonienasycone kwasy tłuszczowe wpływają na regulację gospodarki lipidowej. Mogą wpływać na obniżenie poziomu cholesterolu frakcji LDL, przy jednoczesnym zwiększeniu udziały frakcji HDL. Ponadto wykazano, że niedobór kwasów należących do tej grupy wiąże się ze zwiększoną podatnością na infekcje.

Mak niebieski może stanowić również bardzo bogate źródło błonnika pokarmowego. Zalecane dzienne spożycie tego rodzaju związków dla osoby dorosłej to 30g na dobę. Tymczasem 100g ziaren maku dostarcza nawet 20g błonnika. Publikacje wskazują liczne korzyści zdrowotne związane z odpowiednią podażą błonnika pokarmowego. Może on pomóc przede wszystkim w:
- regulacji pracy układu pokarmowego
- obniżeniu poziomu cholesterolu
- zapobieganiu zaparciom i biegunkom
- zmniejszaniu apetytu
- zmniejszeniu ryzyka wystąpienia raka jelita grubego
- spowolnieniu wchłaniania cukrów prostych z jelit do krwi

Wśród witamin i soli mineralnych, jakie znaleźć można w maku niebieskim znajdują się witamina B6 oraz witamina E. Te małe ziarenka charakteryzują się jednak szczególnie dużą zawartością makro- i mikroelementów. Według danych tabelarycznych, mak może stanowić istotne źródło fosforu, manganu, żelaza, miedzi, cynku, magnezu i wapnia.

Mak niebieski w kosmetyce

Odpowiednia podaż kwasów tłuszczowych nienasyconych wpływa bardzo korzystnie na stan cery. Według publikacji naukowych reguluje ona prawidłowy stan nawilżenia, poprzez uzupełnianie lipidowej warstwy ochronnej oraz kontrolę prawidłowej budowy błon komórkowych. Mak znajduje zastosowanie również bezpośrednio jako składnik naturalnych kosmetyków. Chociaż najczęściej wykorzystywany jest w tym względzie olej z ziaren maku, to również surowe ziarna mogą być bardzo pomocne w odpowiedniej pielęgnacji. Nadają się do przygotowania delikatnego peelingu złuszczającego. Ze względu na bogaty skład odżywczy, może działać regenerująco oraz łagodząco na zaczerwienienia i drobne zmiany skórne.

Czy mak niebieski pomaga na bezsenność?

Mak przez lata uznawany był za bardzo skuteczny sposób na leczenie bezsenności. Przekonania te wiążą się z faktem, że dawniej w powszechnym użyciu znajdowały się nasiona maku lekarskiego. Faktycznie zawierają one wysokie stężenia substancji mogących działać uspokajająco na układ nerwowy. Obecnie jednak w kuchni używamy innych odmian maku, które zawierają znacznie mniej tych potencjalnie uzależniających związków chemicznych. Z tego względu mak niebieski nie odgrywa aż tak dużej roli w leczeniu bezsenności.

Kaloryczność niebieskiego maku

Mak niebieski jest produktem wysoko kalorycznym. 100g produktu dostarcza ponad 500 kcal. Jako produkt oleisty, cechuje się znaczną zawartością tłuszczów. W zdecydowanej większości są to kwasy tłuszczowe nienasycone zaliczane do NNKT. Mak zawiera również znaczne ilości białka roślinnego. 100g produktu jest źródłem około 20g protein. Ponadto taka ilość dostarcza nawet do 20g błonnika pokarmowego.

Zastosowanie niebieskiego maku

Mak niebieski stosuje się głównie jako dodatek do wypieków. Może być wykorzystywany w formie posypki, głównie do pieczywa. W przypadku słodkich ciast i rogali, wytwarza się z niego natomiast gęste i aromatyczne nadzienie.

Mak niebieski można wykorzystywać również w bardziej nietypowy sposób. Nadaje się jako odżywczy dodatek do koktajli oraz owsianek. Może być składnikiem domowych pełnoziarnistych batonów oraz ciasteczek. Na uwagę zasługuje również możliwość wykorzystania ziaren do produkcji domowego peelingu.